คำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ นายร. โจทก์
ที่ ๓๑๒/๒๕๖๘ บริษัทซ. จำกัด กับพวกรวม ๒ คน จำเลย
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ประกอบอาชีพฟาร์มเลี้ยงไก่ จำเลยทั้งสองต่างเป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด ประกอบกิจการฟาร์มสัตว์ทุกชนิด จำหน่ายพันธุ์สัตว์ ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากไก่ซึ่งเป็นกิจการในเครือเดียวกัน โจทก์ทำสัญญาซื้อขายไก่กระทงประกันราคากับจำเลยที่ ๑ โดยจำเลยที่ ๑ ตกลงขายลูกไก่กระทงให้โจทก์รับไปเลี้ยง จำเลยที่ ๑ เป็นผู้ทดรองจ่ายค่าอาหาร ค่ายา ค่าวัคซีนและค่าขนส่งแทนโจทก์ไปก่อน เมื่อไก่กระทงเจริญเติบโตได้ขนาดตามที่กำหนด โจทก์จะต้องนำไปขายคืนให้แก่จำเลยที่ ๑ โดยจำเลยที่ ๑ จะนำค่าใช้จ่ายทั้งหมดหักทอนจากราคารับซื้อคืน ภายหลังทำสัญญาจำเลยที่ ๑ ส่งมอบลูกไก่กระทงแก่โจทก์ไม่ได้มาตรฐาน ไก่ภูมิคุ้มกันต่ำและตายจำนวนมาก เป็นเหตุให้โจทก์ไม่สามารถเลี้ยงลูกไก่ให้เติบโตและขายคืนแก่จำเลยที่ ๑ ได้ตามจำนวนที่กำหนด จำเลยที่ ๑ แจ้งให้โจทก์ชำระค่าไก่กระทงดังกล่าว โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ ๑ ต่อศาลแพ่งเป็นคดีหมายเลขดำที่ พ ๕๑๑๔/๒๕๖๕ ให้คืนหนังสือค้ำประกันและเรียกค่าเสียหาย ต่อมาตัวแทนของจำเลยที่ ๑ และโจทก์เจรจาตกลงกันได้ โดยโจทก์ถอนฟ้องจำเลยที่ ๑ และจำเลยที่ ๑ คืนหนังสือค้ำประกันแก่โจทก์ จำเลยทั้งสองยินยอมชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์โดยจำเลยที่ ๒ จะทำสัญญาเช่าฟาร์มเลี้ยงไก่ของโจทก์เป็นเวลา ๓ ปี มีข้อตกลงว่าต้องลงไก่จำนวน ๖ รุ่นการเลี้ยง แต่ละรุ่นจำนวนไก่ต้องไม่น้อยกว่า ๓๑๐,๐๐๐ ตัว โดยคิดค่าเช่าตามจำนวนไก่ที่ลงเลี้ยงในฟาร์ม เพื่อนำค่าเช่าบางส่วนไปหักกลบลบหนี้ที่โจทก์มีต่อจำเลยที่ ๑ ภายหลังทำสัญญาเช่า จำเลยทั้งสองนำไก่ลงเลี้ยงน้อยกว่าที่ตกลงกันไว้และบอกเลิกสัญญาเช่าก่อนครบกำหนด ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย โจทก์ทวงถามให้จำเลยทั้งสองชำระค่าเสียหายแล้วแต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองชำระค่าเช่าและค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์
ศาลชั้นต้นส่งคดีให้ประธานศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า เป็นคดีผู้บริโภคหรือไม่
พิเคราะห์แล้ว ตามพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๓ คดีผู้บริโภคหมายความว่า (๑) คดีแพ่งระหว่างผู้บริโภคหรือผู้มีอำนาจฟ้องคดีแทนผู้บริโภคตามมาตรา ๑๙ หรือตามกฎหมายอื่น กับผู้ประกอบธุรกิจซึ่งพิพาทกันเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ตามกฎหมายอันเนื่องมาจากการบริโภคสินค้าหรือบริการ และ (๓) คดีแพ่งที่เกี่ยวพันกันกับคดีตาม (๑) โจทก์อ้างตามคำฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ ประกอบกิจการค้าพันธุ์สัตว์และทำสัญญาขายลูกไก่กระทงให้โจทก์รับไปเลี้ยง จำเลยที่ ๑ เป็นผู้ทดรองจ่ายค่าอาหาร ค่ายา ค่าวัคซีนและค่าขนส่งแทนโจทก์ไปก่อน เมื่อไก่กระทงเจริญเติบโตได้ขนาดตามที่กำหนด โจทก์จะต้องนำไปขายคืนให้แก่จำเลยที่ ๑ โดยจำเลยที่ ๑ จะนำค่าใช้จ่ายทั้งหมดหักทอนจากราคารับซื้อคืนแล้ว จึงชำระส่วนต่างให้แก่โจทก์ กรณีถือว่าจำเลยที่ ๑ เป็นผู้ให้บริการและผู้ขายซึ่งเป็นผู้ประกอบธุรกิจตามพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๓ และพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๓ ส่วนโจทก์เป็นเกษตรกรประกอบกิจการฟาร์มเลี้ยงไก่ โจทก์ทำสัญญาซื้อขายไก่กระทงประกันราคากับจำเลยที่ ๑ โดยมีข้อสัญญาว่าโจทก์จะต้องเลี้ยงไก่กระทงให้ได้ขนาดแล้วนำไปขายคืนแก่จำเลยที่ ๑ อันมีลักษณะเป็นการประกอบอาชีพเพื่อดำรงชีพ โจทก์จึงอยู่ในฐานะเป็นผู้บริโภคตามบทบัญญัติดังกล่าว เมื่อโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยที่ ๑ ชำระค่าเสียหายอันมีมูลจากการผิดสัญญา จึงเป็นคดีผู้บริโภคตามพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๓ (๑) ส่วนจำเลยที่ ๒ ซึ่งโจทก์ฟ้องให้รับผิดในมูลสัญญาเช่าที่สืบเนื่องจากการผิดสัญญาของจำเลยที่ ๑ นั้น ถือเป็นคดีแพ่งที่เกี่ยวพันกัน จึงเป็นคดีผู้บริโภคตามมาตรา ๓ (๓)
วินิจฉัยว่า เป็นคดีผู้บริโภค
(นายอดิศักดิ์ ตันติวงศ์)
ประธานแผนกคดีภาษีอากรในศาลฎีกา
ช่วยทำงานชั่วคราวในตำแหน่งประธานศาลอุทธรณ์